ده‌وڵه‌مه‌ندی بێ‌فه‌رهه‌نگ و فه‌رهه‌نگی‌ی بێ‌ده‌وڵه‌ت!

06/11/2009 با سه‌لاح

یه‌که‌م:مامۆستا “ت” هاوڕێی ئێسک‌سووک و زانا ماوه‌یه‌کی زۆره ئه‌ناسم! له زانکۆی “عه‌للامه ته‌باباته‌بایی” تاران‌دا – که زانکۆی دایکی زانسته‌مرۆیی‌یه‌کانی ئێرانه- ماسته‌ری “راوێژکاری بنه‌ماڵه‌”ی هه‌یه! وانه‌بێژی زانکۆکانی مه‌ریوان و خوێندنگه‌کانی سه‌وڵاوایه.هه‌شت ساڵه وه‌کوو مامۆستایه‌کی”پاره وقت” به که‌م‌ترین ده‌رامه‌ده‌وه کارئه‌کات! هاوینی پاره‌كه‌ بۆ چواره‌مین جار له “گزینش” دا بۆ دامه‌رزاندنی فه‌رمی ره‌د کرایه‌وه! ئاخر مامۆستا “ت” ته‌‌نیا مامۆستا و شارۆمه‌ندێکی ئاسایی‌یه!

دووهه‌م: “ه” له زانکۆی ده‌ره‌جه هه‌زاری “په‌یامی نووری” مه‌ریواندا شاگردی مامۆستا “ت” بووه! هێشتا ده‌ره‌سه‌که‌ی ته‌وا‌و نه‌كردبوو، له “گزینش”دا سه‌رکه‌وت و بووبه هاوکاری مامۆستا “ت”! له یه‌که‌م رۆژی کارکردنی‌دا گوێم له مامه‌ی بوو که به کاربه‌ده‌ستێکی ئیداره‌ی ئه‌ووت ئێمه ده‌وڵه‌مه‌ندین و پێویستیمان به کارکردنی “ه” نییه! له ناو شار دووری نه‌خه‌نه‌وه!

سێهه‌م: ئه‌مه نیشان‌ده‌ری فه‌رهه‌نگی ئێمه و بارودۆخی ناووڵاته! وڵاتێک که هه‌زاران ده‌وڵه‌مه‌ندی بێ‌فه‌رهه‌نگ و فه‌رهه‌نگی‌ی بێ‌ده‌وڵه‌تی تێدا ئه‌ژین! ئێره چڵکاوخانه‌ و ژینگه‌ی جڕ و جانه‌وه‌ری جۆراوجۆره!

په‌رله‌مانی کوردی!

28/10/2009 با سه‌لاح

یه‌که‌م: ئێواره هه‌واڵه‌کانی BBC م ئه‌بینی که به کوژرانی شه‌ش‌که‌س له کارمه‌ندانی UN  له په‌لاماری تیرۆریستی شاری کابۆلی ئه‌فغانستان ده‌ستی پێکرد! پاش هه‌واڵی سه‌ره‌کی و له درێژی هه‌واڵه‌کاندا کوژرانی هه‌شتا و پێنج که‌سی له پیشاوه‌ری پاکستان و ئه‌ویش له ئاکامی کردوه‌وه‌یه‌کی‌تری تیرۆریستی راگه‌یاند که زۆرینه‌یان ژن و مناڵ بوون! ئاشکرایه که شه‌ش‌که‌سی “خۆمانه” له هه‌شتا و پێنج‌که‌سی “بێگانه” خوێنیان ره‌نگین‌تر و به‌هایان زۆرتره که هه‌واڵه‌که‌ی بایه‌خ و گرنگیی زۆرتری پێ‌دراوه!

دووهه‌م: له ناڕه‌حه‌تی ئه‌م ته‌به‌قه‌به‌‌ندییه نائینسانییه‌دا که‌ناڵه‌که‌م گۆڕی بۆ کوردی‌بێژه‌کان! دانیشتنی په‌رله‌مانی کوردستانی نیشان ئه‌دا بۆ ده‌نگی متمانه‌دان به وه‌زیرانی کابینه‌ی نوێ! مه‌واخێزه‌تان بم په‌رله‌مانته‌ران ماتڵیان نه‌‌ئه‌کرد ناوی وه‌زیر بخوێننه‌وه، ده‌نگی متمانه‌نه‌یان پێ‌ئه‌دا! ئه‌میشه ده‌نگ‌دانی کوردی!

سێهه‌م: دیسان له ناڕه‌حه‌تی‌دا که‌ناڵم گۆڕی و کوتووپڕ چاوم که‌وت به دانیشتنی رۆژنامه‌وانیی راسته‌وخۆی سه‌رۆک وه‌زیری تورکییه و ئاغه‌ی ره‌حیمی هاوکاری سه‌رۆک وه‌زیری ئێران! نازانم بۆچی تاقمێ که‌وتوونه‌ته شوێنی که ئیسباتی که‌ن مه‌دره‌کی دوکتورای ئه‌و ده‌سکرده و ئه‌سڵه‌ن زانکۆیه‌ک به ناوی “بله‌ك‌فۆرد” هه‌ر بوونی نییه تا ئه‌و بڕوانامه‌ی دوکتۆرای ئیفتیخاری لێ وه‌ربگرێت! قیافه‌ و قسه‌ی هاواری ئه‌که‌رد که قه‌ت به سه‌ر مێزی زانکۆوه دانه‌نیشتووه!

“ژاوه‌رۆ”

23/10/2009 با سه‌لاح

“ژاوه‌رۆ”، “پڵنگان” (پاڵنگان)

1ی خه‌زه‌ڵوه‌ری 1388

کات‌ژمێر: 2.24 ی دوانیوه‌ڕۆ

Pelengan

مه‌‌نتقی خۆماڵی!

14/10/2009 با سه‌لاح

-     له‌م شه‌وانه‌دا له ماڵ هاوڕێیه‌ک بووین. ئه‌یگێڕایه‌وه‌یه که ئاشنایه‌کیان ماوه‌یه‌ک پێش ئێستا ئۆتۆموبیلێک لێی ئه‌دات و ده‌رئه‌چێت! کابرا له‌کاتی که‌وتن‌دا خاوه‌ن ماشینه‌که ئه‌ناسێت که مامه‌ڵچیی ئۆتۆموبیله! پاش گه‌یاندنی بۆ نه‌خۆشخانه به تاوانی لێدان و ده‌رچوون شکات له پیاوه‌که ئه‌کات! ئه‌ڕۆن و ئه‌یگرن و ئه‌ویش پێ یه‌ت که وای زانیوه ئه‌وه‌ی لێی داوه مردووه و له ترس‌دا رای‌کردووه! به زه‌مانه‌ته‌وه کابرا به‌رئه‌ده‌ن و ئاشنای هاوڕێکه‌یشمان سێ‌حه‌وته له نه‌خۆشخانه به ده‌س و قاچی شکاوه‌وه ئه‌مێنێته‌وه بێ ئه‌وه پیاوێک که لێی داوه هه‌واڵێکی لێ بپرسێت! دیسانه‌وه له داخ‌دا شکاتی لێ‌ئه‌کات.ئه‌یگرنه‌وه و ئه‌یبه‌ن بۆ دادگا! له وه‌ڵامی ره‌ئیس‌دادگادا که بۆچی له‌م ماوه‌دا له‌و که‌سه‌ی که لێت داوه هه‌وڵپرسییه‌کی خاڵیت لێ نه‌کردووه، ئه‌ڵێت: قوربان! من هه‌ر له رۆژی دوای پێکدادانه‌که‌دا ماشینه‌که‌م فرۆشت! ئه‌بوایه خاوه‌نی تازه‌ی ماشینه‌که هه‌واڵی لێ‌پرسیبا! به من چی…!

-     ساڵه‌هایه نه‌بوونی و داماوی به‌رۆکی کۆمه‌ڵگای ئێمه‌ی گرتووه! لانی‌که‌م خۆم هه‌رکات له شوێنی کاره‌که‌م‌دا داوای وه‌ڵام‌دانه‌وه‌م له به‌رپرسان کردووه، هۆکاری خراپ‌کارییه‌کانیان گه‌ڕاندۆته‌وه بۆرابردوو وکه‌سانی پێش خۆیان! ئه‌ڵیی له‌م ره‌شستانه‌دا ده‌رچوون له ژێر باری به‌رپرسایه‌تی هه‌ر ئه‌بێ بمێنێت!

چارشێو

03/10/2009 با سه‌لاح

له به‌رانبه‌ر ماڵه‌که‌ماندا و باشتر بڵێم، له به‌رانبه‌ر ده‌لاقه‌ی ژووره‌که‌مدا، ئیداره‌ی “نهضت سوادآموزی” هه‌ڵکه‌وتووه! له‌م ئیداره‌دا که‌سانێک به ناوی ” آموزشیار”کار ئه‌که‌ن که زۆرینه‌یان خانمن و وا دیاریشه که چارشێو له سه‌رکردن بۆ ئه‌‌وان ئیجباری بێت. هه‌موو به‌یانییه‌ک به ده‌یان کچ و ژن ئه‌بینم که له چه‌ند مێتری ده‌رگه‌ی ئیداره‌که‌وه و له ناو کیفه‌که‌یاندا چارشێوێکی لۆچ ده‌رئه‌هێنن و ئه‌یده‌ن به سه‌ریاندا و هه‌‌ر که کاریشیان ته‌واو بوو دیسان له‌و شوێنه‌دا که له سه‌ریان کردبوو، ده‌ری ئه‌هێنن و ئه‌یخه‌نه‌وه ناو کیفه‌که‌یان! ئاخۆ خاوه‌ن ئیداره‌که هێنده نه‌زان بێت که نه‌زانێت به وه‌زعه‌که‌؟! “ئیجبار” و “زۆر” ئه‌‌‌توانێت بۆماوه‌یه‌کی کورت، “فۆرم” بگۆڕێت، به‌ڵام هه‌رگیز ” ناوه‌رۆک” ی بۆ ناگۆڕیه‌ت!

قاجاڕ،لفته، ئیداره و شووتی!

17/09/2009 با سه‌لاح

-          قاجاڕه‌کان به شای ره‌نگاوڕه‌نگ و هه‌زارژنه و خۆش‌گوزه‌رانی ناودارن! له کوردستان‌دا چه‌ند بنه‌ماڵه‌ که ئێستا زۆر مه‌شهوورن، له‌و ساڵانه‌دا وه‌کوو وه‌کێڵی ئه‌وان خه‌ریکی حکوومه‌‌ت و نۆکه‌ری و خه‌ڵک‌رووت‌کردن بۆخاوه‌نه‌کانیان بوون! یه‌کێک له‌و بنه‌ماڵانه زابتێکی ئه‌بێ که کاری کۆکردنه‌وه‌ی خه‌ڕاجی مه‌ریوان ئه‌بێت. کابرای زابت نۆکه‌رێکی بووه به ناوی ” لفته”. ئه‌ڵێن هه‌موو ساڵێک له کاتی دیاری‌کراودا ئه‌چووه ئاوایی ” موسک ” ی ته‌نیشت مه‌ریوان و باجی هه‌ر که‌سی لێ ئه‌سه‌ند! ئه‌گه‌رکوتووپڕ که‌سێک بیانووی بۆ بهێنایه‌ته‌وه و باجی نه‌دایه‌ت، زابت که بێ‌عورزه‌ ئه‌بێت وازی له کابرا ئه‌هێنا، “لفته‌” ی بانگهێشت ئه‌کرد و تا ئه‌یتوانی به تووڵ لێ‌ئه‌دا و فه‌لاقه‌ێ ئه‌کرد و به‌و جۆره عوقده و گرێ‌کۆڵه‌ده‌روونییه‌کانی خۆی ساڕێژ ئه‌کرد!

-          بۆچوارده ساڵ ئه‌چێت که له خوێندنگه‌کاندا ساڵ به سه‌ر ئه‌به‌م! تا ئیمڕۆ ساڵی وه‌ك ئه‌مساڵ ناخۆش و پڕله تۆقاندنم نه‌دیوه‌! ئیداره به هه‌موو هێزه‌وه خه‌ریکی چاوترساندنی مامۆستاکانه! ئه‌ڵبه‌ته زابت ئاسایی ده‌ره‌قه‌تی مامۆستایانی به‌وره و ئازا نایه‌ت،”لفته‌”کان فه‌لاقه‌ ئه‌کات که ئێمه‌یش بترسین! چ داماون ئه‌وانه‌ی به تۆقاندن رۆژه‌کانیان ئه‌دوورن به یه‌که‌وه و درێژه به بوونیان ئه‌ده‌ن!Shouti Zard

-          قاجاڕ و لفته و ئیداره به ده‌ره‌ک! تا ئیسه شووتی زه‌ردتتان دیوه! له لای “زرێبار”دا زۆر له مێژ بوو له‌م شووتییه خۆماڵییه و له‌م مانگانه‌دا میوانی سفره‌ی خه‌ڵک بوون! ساڵه‌هایه ئیتر له‌م جۆره شووتییه به‌تام و جوانه به‌رهه‌م نایه‌نن! شووتییه‌کانیش وه‌کوو مرۆڤه‌کان تام و ره‌نگیان گۆڕاوه! دوێ‌شه‌و دۆستێک شووتییه‌کی له‌م جۆره‌ی به “دیاری” بۆناردبووین! حه‌یفه نه‌‌یبینن! وه‌کوو قه‌ن وابوو!

 

قوللـه‌ی قاف

12/09/2009 با سه‌لاح

زۆر جار هه‌یه که‌س یا که‌سانێک بڕیار ئه‌ده‌ن حاشا له شتێک بکه‌ن که وه‌ک رۆژی رۆشن دیار و ئاشکرایه و هه‌‌مووان ئه‌زانن که رووی داوه! شتێک که له کۆمه‌ڵگای ئێمه‌دا هه‌موو رۆژێک ئه‌یبینین! ئه‌مانه ئه‌مخاته بیر مامۆستایه‌کی ئایینی دێهاتێکی ته‌نیشت ” سه‌وڵاوا” که چه‌ند ساڵ پێش ئێستا وه‌فاتی کرد.

ئه‌ڵێن ساڵه‌‌‌ها پێش ئێستا و کاتێک خه‌ڵک له مزگه‌وتا باسی ئه‌وه‌یان کرد که به چاوی خۆیان دیویانه که مرۆڤ له ” مانگ” دا دابه‌زیوه و له ناویدا هه‌ڵیشی خستوه‌ته‌وه، مامۆستا که هیچێ بۆ نه‌ماوه‌ته‌وه کوففار بکوتێت و کاره‌‌کانیان بچووک نیشان بدات ئه‌ڵێت: ” مانگ ” هیچ نییه! ئه‌گه‌ر پیاون به ” قوللـه‌ی قاف ” دا هه‌ڵزنن و له سه‌ریدا هه‌ڵخه‌نه‌وه!